ÇAĞLAYAN ÇENGEL 0533 761 94 43

Finansal Yönetim Danışmanı · Muğla

Firmanın gerçek rakamı, bankanın gördüğü hâliyle.

Mali tablo, banka ekstresi, Findeks kaydı ve POS verisi tek tabloda birleştirilir. Kredi dosyası bankaya gitmeden önce burada açılır.

Bizim sistem tıkandı. Tıkanan çoğu zaman sistem değildir. Yıllardır işi yürüten düzen, ölçek büyüdüğünde ve piyasa sıkıştığında yetmemeye başlar. Alışkanlık iyi günde yürür; sistem kötü günde de yürür. Bu çalışma ikincisini kurar.
16 yılBankacılık · 2007–2023
6 yılSigortacılık
Ticari krediKOBİ portföy yönetimi

Sık karşılaşılan durumlar

Aynı yerden çıkan farklı sorular

Firmalar bu noktaya farklı sorularla gelir. Soruların kaynağı ortaktır: veri vardır, bir arada değildir.

“Şirketlerim var ama gerçekte ne kazandığımı, paranın hangi kalemde durduğunu net göremiyorum.”
“Bankaya başvurduk, mali verileriniz yeterli değil dediler.” Tablo çoğu zaman eksik değildir; bankanın okuduğu formata dönüştürülmemiştir.
“Banka bir finansçıyla çalışın, o da mali müşavirinizle görüşsün dedi.”
“Ciro hedefin üzerinde ama ay sonu ödemelerinde sıkışıyoruz.” Kâr ile nakit ayrı hesaplanır; ciro büyüdükçe işletme sermayesi ihtiyacı da büyür.
“Yedi bankayla çalışıyoruz. Toplam riskimi, hangi gün hangi ödemenin çıkacağını ve limitlerin ne kadarının kullanıldığını tek yerde göremiyorum.” Ödeme takvimi ve limit doluluğu, kredi maliyetinden önce gelen iki ölçümdür.
“POS'tan geçen ciroyu görüyorum ama bankanın kestiği komisyonun sözleşmedeki oranla aynı olup olmadığını kimse kontrol etmiyor.” Komisyon oranı sözleşmede yazar; ekstrede uygulanan oran, blokaj süresi ve valör farkı ayrı birer maliyettir.

Bu soruların ortak noktası bilgi eksikliği değil, bilginin dağınık olmasıdır. Mali tablo müşavirde, hareket bankada, ciro POS raporunda durur; üçü birbiriyle mutabakatlı değildir. Mali müşavir mevzuat tarafını yönetir; bu çalışma bankanın ve yönetimin baktığı tarafı kapsar.

Kapsam

Firmanın sıkıştığı yerden başlanır

Aşağıdakiler ayrı ayrı satılan paketler değildir. Firmanın önceliğine göre biri öne çıkar, diğerleri onu tamamlar.

01
İlk aşama

Mali tablonun banka gözüyle okunması

Mali müşavir, tabloyu vergi mevzuatına göre üretir; sorumluluğu beyanın doğruluğudur. Banka ise aynı tabloyu kendi analiz formatına dönüştürerek okur ve baktığı şey ödeme gücüdür. Aynı veriden iki farklı sonuç çıkar. Bu fark yönetilmediğinde firma, bankanın gördüğü tabloyu ilk kez talebi olumsuz sonuçlandığında öğrenir.

Bilanço, gelir tablosu ve mizan, bankaların kredi analizinde kullandığı spread mantığıyla yeniden düzenlenir: kalemler yeniden sınıflandırılır, ortaklardan alacaklar ve grup içi hareketler ayrıştırılır, özkaynağın gerçek büyüklüğü hesaplanır. Sonuçta üç rakam görünür hâle gelir — faaliyetin ürettiği kâr, işletme sermayesi ihtiyacı ve bankanın ödeme gücü olarak gördüğü tutar.

02

Kredi portföyünün tek tabloda yönetimi

Bankalardaki kredi, limit ve teminat bilgisi tek tabloda toplanır; anapara ve faiz ödemeleri gün gün takvime bağlanır. Kullanılmayan limit, teminat fazlası, vadesi dolmuş genel kredi sözleşmesi ve tazeliğini yitirmiş Findeks kaydı bu tabloda görünür. Çek ve senet yükü aynı takvime girer.

Kredilerin etkin maliyeti — komisyon, masraf ve vade yapısı dâhil — banka bazında karşılaştırılır. Yeni bir talep öncesinde dosyanın hangi soruyla karşılaşacağı önceden bilinir; eksik olan, banka sormadan tamamlanır.

03

Nakit dönüşünün ve tahsilat maliyetinin ölçülmesi

Paranın hangi gün, hangi bankadan, hangi kesintiyle geldiği izlenir. POS komisyonları sözleşme oranıyla ekstre üzerinden karşılaştırılır; blokaj süreleri ve valör farkları maliyete dâhil edilir. Uygulanan oranın sözleşmeden sapması, çoğu firmada yıllık olarak ölçüldüğünde görünür büyüklüğe ulaşır.

Tahsilat ve ödeme vadeleri karşılaştırıldığında, işletmenin kaç günlük finansmanı kendi kaynağından karşıladığı ortaya çıkar. Bu süre, kredi ihtiyacının gerçek sebebini gösteren ölçüdür.

Tek seferlik inceleme

Mevcut durumun ölçülmesi ve yazılı bulgu raporu.

Aylık düzen

Kurulan tabloların sürekli işletilmesi ve banka ilişkisinin yönetimi.

Proje bazlı

Kredi başvurusu, yatırım kararı veya yeniden yapılandırma gibi tek konu.

Hangi biçimde yürüyeceği ve ücreti, kapsam görüldükten sonra yazılı olarak belirlenir.

Kimim

Dosya bankada hangi soruya takılır

2007–2023 arasında bankacılık. Şube ticari kredi portföyünün yönetimi, kredi dosyalarının hazırlanması ve tahsis birimine sunulması bu görevin kapsamındaydı. Öncesinde altı yıl sigortacılık.

Bir talebin hangi soruyla karşılaşacağı, hangi rakama takılacağı ve neyin önceden cevaplanması gerektiği bu masada belirlenirdi. Aynı bakış bugün firma tarafında kullanılıyor: dosya bankaya gitmeden önce burada açılıyor, eksik olan banka sormadan tamamlanıyor.

Kredi masasında yürüyen süreç

Talep alındığında mali veriler ve evraklar üzerinden spread çalışması yapılırdı — bankanın mali tabloyu kendi analiz formatına dönüştürdüğü çalışma. Firmanın borçlanma kapasitesi, teminat yapısı ve nakit üretimi bu çalışmada görünür hâle gelirdi.

Veride tutarsızlık görüldüğünde firma ya da mali müşaviriyle görüşülür; güncel mizan istenir veya tahsis biriminin soracağı soruların cevabı önceden hazırlanırdı. Dosya şube müdürüne iletilir, gerektiğinde şube kredi komitesinde değerlendirilirdi. Şube yetkisi dâhilindeyse görüş orada verilir, yetki aşıldığında teklif tahsise gönderilirdi.

FOTOĞRAF
YERİ

Ölçülür, varsayılmaz

Veri okunamıyorsa o satır boş bırakılır ve işaretlenir. Yanlış veri, eksik veriden daha risklidir; üzerine karar kurulur.

Bulgu yumuşatılmaz

Rakam olumsuzsa rapor bunu yazar. Çalışmanın amacı mevcut durumu onaylamak değil, görünmeyeni ölçmektir.

Rakam kâğıda geçer

Kurulan tablolar firmada kalır; ekip devralır ve danışman olmadan da işletilir. Sistem firmanın olur.

Nasıl ilerler

Dört adım

01

Görüşme

Firmanın önceliği ve hangi verinin görünmediği belirlenir; kapsam buradan çıkar.

02

Veri

Mizan, mali tablolar, banka ekstreleri, Findeks kaydı ve POS dökümü toplanır.

03

Ölçüm

Veri tek tabloda birleştirilir, kaynaklar mutabakata bağlanır, bulgular yazılı sunulur.

04

Düzen

Takip tabloları kurulur, işletme sorumluluğu firma ekibine devredilir.

Anket değil, belge. Değerlendirme firmanın kendi beyanına değil; mizana, banka ekstresine ve Findeks kaydına dayanır.

Sık sorulanlar

Başlamadan önce sorulanlar

Mali müşavirin yerine mi geçiyor?

Hayır. Mali müşavir vergi ve mevzuat tarafını yönetir; o görev yerinde kalır. Bu çalışma aynı veriyi bankanın ve yönetimin baktığı açıdan okur. İki iş çakışmaz; uygulamada mali müşavirle birlikte yürütülür.

Ne zaman sonuç görülür?

İlk ölçümde firmanın mevcut durumu yazılı olarak görünür. Kurulan düzenin oturması firmanın büyüklüğüne ve verinin hazır olma derecesine bağlıdır; öngörülen süre işin başında belirlenir.

Paylaşılan belgeler nerede duruyor?

Belgeler yalnız ilgili firmanın dosyasında tutulur. Başka firmayla karşılaştırılmaz, üçüncü kişiyle paylaşılmaz. Çalışma tamamlandığında kurulan tablolar firmada kalır.

Ücret nasıl belirlenir?

Çalışma biçimi ve ücret, kapsam görüldükten sonra yazılı olarak belirlenir. Kapsam çalışma sırasında genişlerse bu bildirilir ve yeniden değerlendirilir.

İletişim

Önce durumu konuşalım

Firmanın ne iş yaptığını ve şu an hangi rakamın görünmediğini aktarmanız yeterli. Bir görüşme, çoğu firmada önceliğin nerede olduğunu belirlemeye yeter.

Ara WhatsApp